چهارشنبه سوری

نوشته شده در 5 سپتامبر 2020 / توسط فرهنگ سازان معاصر
چهارشنبه سوری
چهارشنبه سوری

چهارشنبه سوری یکی از جشن های ایرانی است و از غروب سه شنبه ماه اسفند تا نیمه شب آخرین چهارشنبه سال برگزار می شود،
آتش درست کردن و پریدن از روی آتش جزیی از مراسم این جشن است،
همچنین در این شب فال گرفتن هم نیز جز رسومات است،
چهارشنبه سوری اولین جشن مناسبت های نوروزی می باشد،
در نجف آباد نیز این شب روسماتی دارد که در زیر بیان می شود.

فال گوش

یکی از مراسم آخر سال فال ” فال گوش ” است که بعضی از خانم ها در سر شب آخرین چهارشنبه سال به طور شانسی درب یکی دوتا از منازل رفته
و چند دقیقه ای به صداهای داخل آنجا گوش می دهند ، حال این صدا می تواند صدای اذان و یا قرآن و یا صدای گریه و سر و صدای بچه یا خنده و شوخی و … باشد .
کلا با هر صدای شنیده شده فال می گیرند ، مثلا صدای خنده و شوخی یعنی سال آتی همیشه لبخند بر لب خواهند داشت.

قاشق زنی

رسم دیگر ” قاشق زنی ” است که فرد با پوشیدن لباسهای ناشناس و مندرس به نحوی که شناخته نشود
با بدست گرفتن قاشق و کاسه فلزی به درب منزلی رفته و شروع به زدن قاشق به کاسه می کند ،
صاحب خانه از سر لطف تکه ای نبات یا پول خرد یا هر چیز خوشایند دیگری در کاسه اش می اندازد .
اما اگر کودک یا فردی نا وارد با قاشق زن روبرو شود و به جای استقبال از او ، حرف نامربوط یا برخورد ناشایست کند می گویند سال آینده برای آنها سال خوب یا بدی خواهد بود.

فال حافظ با بولونی

ایرانیان خوش ذوق و قریحه مردمانی هنر دوست و هنر پرور اند و برای هنر و هنرمند ارزش ویژه ای قائل هستند
و در این میان شعرا جایگاه ویژه ای دارند ، یکی از شاعرانی که بی شک هر ایرانی نامش را شنیده ” لسان الغیب ” می باشد
که در منزل هر ایرانی در کنار کتاب آسمانی اش یک جلد دیوان حافظ به چشم می خورد و بسیاری از پارسی زبانان با کتاب حافظ تفال می زنند و جواب خود را نیز می گیرند .
فال گرفتن با شعر حافظ به صورت های مختلف و در موقعیت های مخصوص انجام گرفته و میگ یرد.

نجف آبادی ها نیز مثل سایر هموطنان به حافظ ارادت خاص دارند و هنگام نزدیک شدن به ایام نوروز با استفاده از دیوان حافظ ، فال مخصوصی به نام فال بولونی می گیرند.

بولونی

بولونی ظرف سفالی شبیه کوزه می باشد ، با این تفاوت که دهانه اش به تنگی دهانه کوزه نیست و ظرف مخصوص نگهداری ترشی نیز می باشد .
عصر آخرینسه شنبه سال ( شب چهارشنبه سورس ) یکی از خانم های فامیل به تعداد افراد فامیل یا به تعداد افراد مورد نظر اشیاء ریز شبیه دانه های مختلف تسبیح ، دگمه و چیزهایی از این دست را داخل بولونی می ریزتد، هر کدام از دانه ها برای یکی از افراد در نظر گرفته می شود.
آن شب درب بولونی را با چیزی می پوشاند و آن را داخل تنور گذاشته و در تنور را می گذارند .
فردا صبح مواد مخصوص تهیه آش رشته یا کوفته را آماده ساخته و غذا را تهیه می کنند.

فال بولونی

اقوام و فامیل دور هم جمع شده و بولونی را از داخل تنور بیرون آورده و آن را کنار دختر بچه ای گذاشته و یکی از سالمندان فامیل دیوان حاغظ را دست می گیرد ،
دختر بچه دستش را داخل بولونی کرده و یکی از دانه ها را بیرون می کشد و کسی که کتاب حافظ در دست دارد کتاب را باز می کند ،
فال گرفته شده مربوط به همان کسی است که دانه اش از بولونی بیرون کشیده شده ،
شعر با صدای بلند خوانده می شود و بقیه شعر را مطابق نیت فرد تعبیر و تفسیر می کنند این کار تا آخرین دانه داخل بولونی ادامه می یابد و در آخر نیز غذا صرف می شود.

فلسفه این کار هر چه بوده اما دو اثر مثبت آن کاملا مشخص است : یکی صله رحم فامیل و دیگری مانوس شدن بیشتر با اشعار حافظ ، البته این کارها تقریبا فراموش شده است و خیلی ها حتی نامش را نشنیده اند ، اما هنوز برخی از سر اعتقاد یا به خاطر تفنن و سرگرمی سالی یکبار فال می گیرند.

 

بازگشت

مکان های گردشگر نجف آباد 

غذاهای سنتی نجف آباد 

آداب و سنن نجف آباد

مشاهیر نجف آباد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *